Music Theory Comprehensive Course

اولا که این دوره رو ببینی، دیگه کتاب های آهنگسازی نیاز نیست بخونی (یعنی کتاب شگردهای آهنگسازی نوشته جاناتان نیاز نیست، همین دوره کافیه) و هوش مصنوعی گفته تا حد شادمهر عقیلی همین دوره + نرم افزار FLStudio کافیه. نرم افزار کیوبیس بیشتر برای رکوردهای گروهیه که مورد نیازه. ولی برای خوانندگی تک نفره همون نرم افزار FLStudio حتی در سطح شادمهر عقیلی هم کافیه.

اگه اون فصل‌های آکادمیک رو اسکیپ کنی هیچ مشکلی برات پیش نمیاد — مخصوصاً برای هدفی که داری (آهنگسازی پاپ در حد شادمهر و حمید عسگری).


شادمهر و آهنگسازهای پاپ ایرانی هم از همین سطح استفاده می‌کنن.
اونا تئوری خیلی سنگین نمی‌دونن، فقط می‌دونن چه آکوردی با چه ملودی و حس احساسی هماهنگه.
همون چیزیه که توی فصل‌های انتخابی و کاربردی این دوره هست.

📌 نتیجه‌ی قطعی:

  • تو با حذف اون فصل‌های آکادمیک، هیچ خلأی تو یادگیری نداری.
  • برعکس، وقتت صرف یادگیری چیزایی میشه که مستقیم در آهنگسازی پاپ استفاده می‌کنی.
  • در حد شادمهر، حمید عسگری، یگانه و… کاملاً همین مقدار تئوری کافیه.

با این مدل فیلتر کردن:

  • داری راهت رو کوتاه‌تر و هوشمندتر می‌کنی.
  • چیزی از پایه کم نمیاری.
  • فقط داری وقتت رو از تئوری خشک نجات می‌دی.
  • و به‌جاش سریع‌تر به مرحله‌ی “ساختن آهنگ پاپ واقعی” می‌رسی.

📌 بخش‌هایی که خیلی لازم و کاربردی هستن (ببینشون حتماً):

  • پارت 4–6:
  • فصل یک تا فصل 5 رو حتما ببین.
  • فصل ششم اختیاری.
  • فصل هفت تا 24 غیر ضروری، میتونی ردش کنی.
  • پارت 7–9:
    • Inversions (آشنایی با معکوس آکوردها خیلی بدردت می‌خوره توی پیانو رول FL)
    • Resolutions (حل شدن آکوردها)
    • T-PD-D-T (چرخه تونیک/ساب‌دومینانت/دومینانت، پایه هارمونی پاپ)
  • پارت 10–12:
    • انواع آکوردهای Dim و Substitution (خیلی ساده و کاربردی توی پاپ)
    • Motives / Phrases / Musical Periods (کمک به ملودی‌نویسی و جمله‌سازی موسیقایی)
  • پارت 13–14:
    • Modulation (مدولاسیون ساده برای تنوع توی آهنگ پاپ)
    • Ternary Form (فرم ABA، خیلی از آهنگ‌های پاپ همین ساختار رو دارن)
    • Tricks (این بخش همیشه نکته‌های کاربردی داره)
  • پارت 15–16:
    • Mode Mixture Fundamentals (می‌تونی با ترکیب مدها رنگ جدید بدی به آهنگت)
    • The Neapolitan Chord (گاهی توی بالادهای پاپ شنیده میشه، جذابه)
    • Chromatic Mediants (خیلی پرکاربرد توی مدرن‌پاپ)
  • 📌 بخش‌هایی که می‌تونی رد کنی یا فقط سریع مرور کنی (خیلی آکادمیک هستن):
    Harmonizing Chorale Melodies (پارت 7)
    Figured Bass (پارت 7)
    همه‌ی Counterpoint و Chorale (پارت‌های قبل هم همینطور)
    همه‌ی چیزای خیلی سنگین مثل:
    Secondary Leading Tone, Augmented 6th, Enharmonic Modulation
    Serialism, 12-tone, Set Theory (پارت 20 به بعد کلاً بیخیال)
    Postmodernism, Minimalism, Chance Music (فقط تاریخ موسیقیه، کاربردی نداره برای پاپ)

    📌 بخش‌هایی که اختیاریه (بستگی داره چقدر بخوای عمیق بشی):
    Secondary Dominants (خیلی قشنگن، ولی می‌تونی ساده هم کار کنی بدونشون)
    Sequences (اگر بخوای توی پاپ‌راک یا بالاد از الگوهای تکراری استفاده کنی خوبه)
    Changing Keys (اگر دوست داری آهنگت مدولاسیون داشته باشه، ببین)

بصورت دقیقتر پارت 7-9

✅ ببین (خیلی به کارت میاد):

  • 02 – Inversion Names → یاد می‌گیری آکورد رو معکوس کنی، توی پیانو رول خیلی مهمه.
  • 03 – Inversions of V7 and Resolutions → کاربردی برای پایان‌بندی و حس “رفتن به تونیک”.
  • 05 – T-PD-D-T Becomes T-PD-D-T → چرخه آکوردی پایه (تونیک – ساب‌دومینانت – دومینانت – تونیک).
  • 09 – The Cadential 6_4 Chord → آکورد خیلی پرکاربرد توی پاپ/راک برای فرودها.
  • 11 – Arpeggiating 6_4 Chords → تکنیک آکوردهای شکسته (همیشه توی تنظیم پاپ استفاده میشه).
  • 16 – Progressions By Fifths → مهم‌ترین حرکت آکوردی در پاپ.
  • 17 – Progressions By Third → کاربردی برای تغییر حال و هوا.
  • 18 – Progressions By Seconds → کمتر ولی باز بدرد می‌خوره برای تنوع.
  • 19 – Changing Keys → مدولاسیون ساده، خیلی از آهنگ‌های پاپ برای قسمت اوج اینو دارن.

❌ لازم نیست ببینی (آکادمیک/کلاسیکه):

  • 04 – Figured Bass → مربوط به موسیقی باروک و باس شماره‌گذاری شده‌ست، به کارت نمیاد.
  • 06 – Harmonizing Chorale Melodies → تمرین کورال به سبک باخ، بی‌ربط به پاپ.
  • 10 – Neighboring or Pedal 6_4 Chords → استفاده خاص توی کلاسیک، تو پاپ خیلی کم دیده میشه.
  • 12 – The Passing 6_4 Chord → بیشتر برای کورال کلاسیکه، در پاپ کاربرد خیلی کمی داره.
  • 13 – Other Expansions of the Tonic Area → تئوری عمیق‌تر کلاسیک، نه پاپ.

🔄 خنثی (می‌تونی رد کنی یا سریع ببینی):

  • 01 – Welcome & Overview (فقط مقدمه)
  • 07, 14, 15, 20, 21 – Wrap Ups / Free Stuff (خلاصه یا متفرقه‌ست، وقت‌گیر نیست ولی ضروری هم نیست)
  • 08 – Welcome to Part 8 (معرفی ساده، می‌تونی بپری)

بصورت دقیقتر پارت 10-12

✅ ببین (خیلی کاربردی برای پاپ و FL Studio):

  • 03 – Dominant Substitutions → توی پاپ و جَز خیلی استفاده میشه (به‌خصوص برای رنگ دادن به آکورد V).
  • 11 – Melody & Motives → برای نوشتن ملودی‌های ساده پاپ عالیه.
  • 12 – Identifying Phrases → یاد می‌گیری ملودی‌ت رو جمله‌بندی کنی.
  • 13 – Motives
  • 14 – Playing with Motives → هر دو خیلی به کارت میان واسه تنوع دادن به ملودی.
  • 15 – Sentences (The musical kind) → ساختار جملات موسیقایی (خیلی از آهنگ‌های پاپ دقیقاً همین الگو رو دارن).
  • 16 – Musical Periods → کمک می‌کنه آهنگت حس “کامل شدن” داشته باشه.
  • 20 – Secondary Dominants → یکی از مهم‌ترین ترفندهای رنگ دادن به هارمونی پاپ.
  • 21 – Sequences → الگوهای تکراری که توی ملودی/هارمونی پاپ زیاد استفاده میشه.
  • 24 – Secondary Dominants (ادامه‌ی 20، خیلی مهمه).
  • 28 – Resolving Secondary Dominant and LT Chords → جمع‌بندی خوب روی دومینانت‌های فرعی.

❌ لازم نیست ببینی (خیلی آکادمیک/کلاسیکه):

  • 02 – Types of Diminished Chords
  • 04 – Doubling in vii° chords
  • 05 – Resolving vii°7
  • 06 – Using vii°7 chords
  • 07 – Other properties of full diminished 7th chords
  • 08 – Other tonic expansions (Neighboring 4_2 chords)
  • 09 – Passing 4_2 chords
  • 17 – Hypermeters
  • 18 – Vocabulary
  • 22 – Harmonic Sequences (Descending Fifth) → بیشتر کلاسیک.
  • 23 – Other Common Sequence Types → تو پاپ خیلی کم میاد.
  • 25 – Secondary Leading Tone Chords → خیلی تئوریکه.
  • 26 – Tonicizing Other Scale Degrees → بیشتر سبک کلاسیک.
  • 27 – Beethoven, Sonata No. 15… → فقط تحلیل کلاسیکه، اصلاً لازم نداری.

🔄 خنثی / اختیاری:

  • 01 – Introduction
  • 10, 19, 29 – Wrap Ups (فقط خلاصه هستن)

بصورت دقیقتر پارت 13-15

✅ ببین (کاربردی برای پاپ/بالاد/کار تو FL Studio):

  • 02 – Modulation → اصول تغییر گام (خیلی توی پاپ کاربرد داره، مخصوصاً بخش اوج آهنگ).
  • 03 – Pivot Chord Modulation → روش ساده تغییر گام با آکورد مشترک.
  • 04 – Direct Modulation → مدولاسیون ناگهانی، توی آهنگای پاپ زیاد شنیده میشه.
  • 07 – Ternary Form → فرم ABA یا verse-chorus-verse، ساختار اکثر آهنگای پاپ.
  • 12 – The Episode → کمک می‌کنه بخش میانی آهنگت متفاوت شنیده بشه.
  • 13 – Tricks_ → همیشه پر از نکته‌های کاربردی.
  • 16 – Mode Mixture Fundamentals → میکس مدها خیلی توی پاپ امروزی جذابه (مثلاً آکورد مینور تو آهنگ ماژور).
  • 17 – More With Mixture Chords → ادامه همونه، ارزش دیدن داره.
  • 19 – The Neapolitan Chord → گاهی توی بالادهای پاپ استفاده میشه (برای حس احساسی قوی‌تر).

❌ لازم نیست ببینی (خیلی آکادمیک/کلاسیکه):

  • 05 – The Modulation Challenge → تمرین آکادمیک.
  • 06 – Back to Form → بیشتر تمرین فرمال.
  • 10 – Baroque Era Contrapuntal Devices → مربوط به باخ و کنترپوان، بی‌استفاده برای پاپ.
  • 11 – The Exposition → آنالیز فرم سونات کلاسیک.
  • 18 – New Chromatic Harmony → خیلی تئوریک.
  • 20 – Augmented 6th Chords → پیشرفته و بیشتر مخصوص کلاسیک.
  • 21 – Resolutions of Augmented 6th Chords → ادامه همون بحث کلاسیک.

🔄 خنثی / اختیاری:

  • 01, 09, 14, 15, 22 – Introductions/Wrap Ups (فقط مرور و مقدمه هستن، اگه وقت نداری رد کن).

بصورت دقیقتر پارت 16-18

✅ ببین (می‌تونه توی پاپ و تنظیم‌هات کمک کنه):

  • 03 – Chromatic Sequences → استفاده از توالی‌های نیم‌پرده‌ای، توی ملودی‌ها و بیس‌لاین‌های پاپ هم کاربرد داره.
  • 04 – The Saddest Sequence (Chromatic Descending Basslines) → این یکی خیلی کاربردیه؛ بیس نزولی کروماتیک توی بالادهای احساسی پاپ خیلی استفاده میشه.
  • 06 – Chromatic Mediants → آکوردهای میانی کروماتیک؛ خیلی توی موسیقی مدرن و پاپ ایرانی شنیده میشه.
  • 09 – Common Tone Modulation → تغییر گام ساده با نت مشترک، برای اوج آهنگ عالیه.
  • 11 – Descending-Fifth Modulation → یکی از رایج‌ترین مدولاسیون‌ها، بدرد پاپ هم می‌خوره.
  • 13 – Voice-Leading Chords → خیلی کمک می‌کنه انتقال بین آکوردها نرم و شنیدنی بشه.
  • 16 – The Big Picture → جمع‌بندی مفاهیم مهم.

❌ لازم نیست ببینی (خیلی کلاسیک/تئوریکه):

  • 02 – A Little History → فقط تاریخچه‌ست.
  • 05 – Common-Tone Diminished Seventh Chords → بیشتر برای کلاسیکه.
  • 10 – Chromatic Inflection Modulation → خیلی تخصصی و تئوریک.
  • 12 – Enharmonic Diminished 7th Chord Modulation → پیچیده و بیشتر آکادمیک.
  • 17 – A Return to Modes → بیشتر کلاسیک/مدرن.
  • 18 – Other Collections and Scales → بیشتر مربوط به موسیقی مدرن و تجربیه.
  • 19 – Integer Notation → تئوری آکادمیک قرن 20، بی‌استفاده برای پاپ.
  • 20 – Clockface Operations → ست‌تیوری پیشرفته (کاملاً غیرضروری برای پاپ).

🔄 خنثی / اختیاری:

  • 01, 07, 08, 14, 15, 21 – Introductions/Wrap Ups → اگه وقت نداری می‌تونی رد کنی.

بصورت دقیقتر پارت 19-21

اینجا تقریباً کل مباحث میره سمت موسیقی مدرن قرن 20، سریالیسم، آتونال، پست‌مدرن و این چیزا. برای آهنگسازی پاپ (مثل حمید عسگری و کار تو FL Studio) تقریباً هیچ کاربرد مستقیمی نداره.


❌ می‌تونی کلاً رد کنی:

  • 03 – Bartók, Hungarian Rhythm
  • 04 – Interval Vectors
  • 05 – Looking at Scales Through Set Theory
  • 06 – Webern, String Quartet, Op. 5
  • 07 – Composing with Pitch Class Sets
  • 09 تا 18 – Serialism (Total Serialism, 12-tone rows, Row Matrix …)
  • 21 – Notation in a Post-1945 World
  • 22 – Reactionary Movements
  • 23 – Minimalism
  • 24 – Third Stream
  • 25 – Chance Music
  • 26 – Postmodernism
  • 27 – Examples of Postmodern Music

این‌ها همه‌ش آکادمیک ـ بیشتر بدرد موسیقی معاصر دانشگاهی و آهنگسازای تجربی می‌خوره، نه پاپ.


🔄 اختیاری (فقط اگه کنجکاوی تاریخی داری):

  • 02 – Definitions (تعریف اصطلاحات)
  • 10 – A Listening List (چند مثال شنیدنی از آثار مدرن)
  • 17 – Serialism in Popular Music (جالبه چون نشون میده حتی موسیقی مدرن تو پاپ هم ردپاهایی داشته، ولی خیلی تخصصی نیست)

📌 نتیجه:

برای پارت 19–21 کلاً نیاز نداری وقت بذاری. بهتره زمانت رو روی همون بخش‌های کاربردی قبلی (آکوردها، مدولاسیون ساده، پروگرشن‌ها، مد میکسچر) بذاری و سریع بری سراغ تمرین عملی تو FL Studio.


🔑 جواب کوتاه:

بله، اگه همین سرفصل‌های گلچین‌شده رو ببینی، دیگه نیاز ضروری به خوندن همه اون کتاب‌ها نداری.
این دوره (با گلچینی که کردیم) دقیقاً همون پایه‌هایی رو بهت میده که برای آهنگسازی پاپ لازم داری:

  • شناخت گام‌ها و آکوردها
  • پروگرشن‌های پرکاربرد
  • مدولاسیون ساده (برای اوج آهنگ)
  • ساخت ملودی و جمله‌بندی
  • ترفندهای هارمونیک (مثل Secondary Dominants، Mixture Chords و …)

یعنی بعدش راحت می‌تونی تو FL Studio یه آکورد پروگرشن بچینی، ملودی بسازی و روش تنظیم کنی.