به طور کلی در درمان افسردگی، روشهای مختلفی از جمله درمانهای دارویی، رواندرمانی و تکنیکهای جدیدتر مانند تحریک مغناطیسی مغز (TMS) یا تحریک الکتریکی مغز (ECT) مورد استفاده قرار میگیره. این روشها با دستگاهها یا تکنولوژیهای خاصی مغز را تحریک میکنند تا اثرات مثبتی بر کاهش علائم افسردگی بگذارد.
روشهای درمانی با دستگاه که برای افسردگی استفاده میشوند:
- تحریک مغناطیسی مغز (TMS)
در این روش، از یک دستگاه مغناطیسی برای ارسال پالسهای الکترومغناطیسی به نواحی خاصی از مغز استفاده میشود که نقش مهمی در افسردگی دارند. این پالسها به تحریک نواحی مغزی کمک میکنند و میتوانند علائم افسردگی را کاهش دهند. - تحریک الکتریکی مغز (ECT)
این روش در موارد شدید افسردگی و زمانی که درمانهای دیگر موثر نبودهاند، استفاده میشود. در این روش، از جریان الکتریکی برای تحریک مغز استفاده میشود. - نور درمانی (Light Therapy)
برای کسانی که افسردگی فصلی دارند، استفاده از دستگاههایی که نور خاصی تولید میکنند، میتواند به تنظیم ساعت بیولوژیک بدن و بهبود خلق و خو کمک کند.
آیا این روشها مؤثرند؟
- تحریک مغناطیسی مغز (TMS) و تحریک الکتریکی مغز (ECT) در بسیاری از تحقیقات نشان دادهاند که در درمان افسردگیهای مقاوم به دارو مؤثرند.
- با این حال، مثل هر درمان دیگری، تاثیرات این روشها میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
اگر احساس میکنی که بعد از طلاق با مشکلات عاطفی، روانی یا افسردگی دست و پنجه نرم میکنی، مراجعه به متخصص روانپزشک یا مشاور میتواند کمککننده باشد. دکتر مسعود نیکفرجام که در زمینه درمان افسردگی و مشکلات عاطفی کار میکنند، میتوانند روشهای علمی و مدرن را برای کمک به بهبود وضعیت روانی تو ارائه دهند، مثل درمانهای رواندرمانی، تکنیکهای کاهش استرس یا حتی روشهای دستگاهی مثل TMS یا نور درمانی که در موارد خاص موثر هستند.
بعد از طلاق، ممکنه با احساساتی مثل غم، گناه، استرس یا سردرگمی روبهرو بشی که میتونه تأثیر زیادی روی وضعیت روحی و روانیات بذاره. اگر احساس میکنی که این مسائل تو رو به سمت افسردگی میبره، بهترین کار اینه که از متخصص کمک بگیری. این کمک میتواند شامل مشاوره برای پردازش احساسات طلاق، تکنیکهای مقابله با استرس، یا حتی درمانهای فیزیکی مانند TMS برای کاهش علائم افسردگی باشد.
اگر تردید داری که این درمانها برای تو مفید خواهند بود، میتونی ابتدا با دکتر یا مشاور درباره وضعیتت صحبت کنی و تصمیم بگیری که آیا این روشها بهت کمک خواهند کرد یا نه.
توجه داشته باش که این فرآیند زمانبر است و برای بهبود وضعیت روانی، باید به خودت فرصت بدی تا به آرامش برسی.
درست است که ECT (تحریک الکتریکی مغز) ممکن است برای برخی از افرادی که به افسردگی مقاوم به درمان مبتلا هستند مؤثر باشد، اما مثل هر درمان دیگری، این روش هم ممکن است عوارض جانبی داشته باشد. البته بیشتر این عوارض موقت و گذرا هستند.
عوارض جانبی ECT:
- سردرگمی و از دست دادن حافظه موقتی:
یکی از شایعترین عوارض جانبی بلافاصله پس از درمان، سردرگمی و اختلال در حافظه است. این مشکل معمولاً موقتی است و بعد از مدتی برطرف میشود، اما برخی افراد ممکن است به مدت کوتاهی دچار مشکلات حافظه شوند. - عوارض بیهوشی:
چون ECT تحت بیهوشی عمومی انجام میشود، عوارضی مانند حالت تهوع یا درد عضلانی پس از بیهوشی ممکن است وجود داشته باشد، ولی اینها معمولاً موقتی هستند. - احتمال عود افسردگی:
طبق تحقیقات، حدود نیمی از افرادی که به ECT پاسخ مثبت میدهند، ممکن است طی ۱۲ ماه پس از درمان، علائم افسردگی دوباره بازگردد. این یعنی برای نگهداری اثرات مثبت، درمانهای تکمیلی مانند دارو یا رواندرمانی ممکن است لازم باشد. - عوارض بلندمدت:
در مورد عوارض بلندمدت، اکثر مطالعات نشان دادهاند که ECT به طور عمومی ایمن است و عوارض جدی ندارد، اما بهطور خاص برخی افراد ممکن است در درازمدت مشکلاتی مانند کاهش حافظه یا عملکرد شناختی داشته باشند، که در اکثر موارد این مشکلات موقت هستند.
آیا بعد از شش ماه بدتر میشود؟
با توجه به اینکه ECT ممکن است علائم افسردگی را بهبود بخشد، اما ممکن است برای جلوگیری از عود افسردگی در آینده، نیاز به درمانهای تکمیلی (مثل دارو یا رواندرمانی) باشد. بنابراین، خطر “بدتر شدن” پس از شش ماه احتمالاً به دلیل عدم پیگیری درمان یا قطع ناگهانی درمانها است.
جمعبندی:
اگر ECT به عنوان گزینه درمانی انتخاب شود، بسیار مهم است که زیر نظر یک متخصص با تجربه باشد و در کنار آن، از درمانهای مکمل برای حفظ اثرات مثبت استفاده شود. در کل، این درمان میتواند برای افرادی که به درمانهای دیگر پاسخ ندادهاند مفید باشد، اما مانند هر روش درمانی دیگری، باید فواید و ریسکها به دقت بررسی شود.