ذهن ما خطی فکر میکند، اما سود مرکب نمایی رشد میکند. ذهن میگوید: «۱۵٪ ماهانه روی ۱۰۰۰ دلار یعنی ماهی ۱۵۰ دلار؛ پس سه سالش میشود حدود ۵۴۰۰ دلار سود.» اما سود مرکب میگوید: «نه، آن ۱۵۰ دلارِ ماه اول هم از ماه بعد وارد بازی میشود و خودش سود میسازد.»
بهترین تمثیلش اینه: سود مرکب مثل گلوله برفیه که از بالای کوه قل میخوره پایین. اولش خیلی کوچک است. چند دور اول اصلاً آدم حس نمیکند اتفاق خاصی افتاده. ولی هرچقدر میچرخد، برف بیشتری به خودش میگیرد. نکته مهم اینه که رشدش فقط به جلو رفتن نیست؛ به اینه که هر بار با بدنهی بزرگتری جلو میرود. توی ترید هم اگر ۱۰۰۰ دلار بشه ۱۱۵۰، ماه بعد ۱۵٪ روی ۱۰۰۰ نیست؛ روی ۱۱۵۰ است. بعد میشود ۱۳۲۲. بعد ۱۵۲۰. بعد ۱۷۴۹. یعنی خود سود قبلی تبدیل میشود به سرباز جدید.
برای همین عددها عجیب میشوند: اگر واقعاً ماهی ۱۵٪ مرکب بگیری، ۱۰۰۰ دلار بعد از یک سال حدود ۵۳۵۰ دلار میشود، بعد از دو سال حدود ۲۸٬۶۰۰ دلار، حدود ماه ۳۱ و ۳۲ به حوالی ۸۰ هزار دلار میرسد، و بعد از سه سال حدود ۱۵۳ هزار دلار میشود. عجیب بودنش از همینجاست: ماههای اول رشد کوچک دیده میشود، اما ماههای آخر هر ۱۵٪ خودش چند هزار دلار میشود.
یه تمثیل حتی بهتر برای فارکس: سود مرکب یعنی تو هر ماه فقط پول بیشتری نداری؛ کارگرهای بیشتری داری. ماه اول فقط ۱۰۰۰ دلار برایت کار میکند. ماه بعد ۱۱۵۰ دلار کار میکند. چند ماه بعد ۵۰۰۰ دلار کار میکند. بعد ۲۰ هزار دلار. بعد ۸۰ هزار دلار. همان مهارت، همان درصد، اما تعداد «کارگرهای پولی» که برایت کار میکنند زیاد شده. برای همین ۱۵٪ اول فقط ۱۵۰ دلار است، ولی ۱۵٪ روی ۸۰ هزار دلار میشود ۱۲ هزار دلار.
ولی یک نکته خیلی مهم: این تمثیل برای فهم ریاضی سود مرکب عالیه، نه برای سادهگرفتن فارکس. در فارکس مشکل اصلی این نیست که فرمول جواب نمیدهد؛ مشکل اینه که آدم باید ۲۴ یا ۳۶ ماه پشتسرهم با نظم، کنترل ریسک، افت سرمایه، احساسات، ضررهای پشتسرهم و وسوسه حجم بالا دوام بیاورد. پس قدرت مرکب واقعیه، اما شرطش اینه: اول بقا، بعد تکرار، بعد مرکب شدن.